THE PRINCIPAL Navigations, Voyages, Traffiques, AND Discoveries OF THE ENGLISH NATION.

Collected by

RICHARD HAKLUYT, PREACHER

AND

Edited by

EDMUND GOLDSMID, F.R.H.S.

VOL. IX.

ASIA. PART II.

Nauigations, Voyages, Traffiques, and Discoueries

OF THE ENGLISH NATION IN ASIA.

CAPVT. 38.

De territorio Cathay, et moribus Tartarorum.

Totum Imperium Imperatoris Grand Can distinctum est in 12. magnas prouincias, iuxta numerum duodecim filiorum primi Genitoris Can, quarum quaelibet in se continet circiter 6. millia ciuitatum, praeter villas non numeratas quae sunt Velut absque numero. Habent et singulae prouinciae regem principalem, hoc est 12. reges prouinciales, et horum quisque sub se reges Insularum plurimos, alij 50. alij centum, alij plures, qui omnes et singuli subiectissime obediunt Grand Can Imperatori. Harum prouinciarum maior, et nobilior dicitur Cathay, qui consistit in Asia profunda. Tres enim sunt Asiae, scilicet quae profunda dicitur, et Asia dicta maior quae nobis est satis propinquior et tertia minor intra quam est Ephesus beati Ioannis Euangelistae sepultura, de qua habes in praecedentibus. Audistis statum magnatum et nobilium esse permagnificum, et gloriosum, sed sciatis longe secus esse apud communes et priuatos homines tam in ciuitatibus quam in forensibus totius Tartariae. In prouincijs autem Cathay habetur tantum de mercimonijs specierum, et de operibus sericosis; quod multis facilius acquirere esset praetiosum indumentam, quam camisium de lino. Vnde et quicunque sunt alicuius honestatis non carent desuper precioso vestimento.

Omnes tam viri quam faemina similibus in forma vestibus inducuntur, videlicet valde latis, et breuibus vsque ad genua cum apertura in lateribus quam firmant (dum volunt) ansis quibusdam, nam vterque sexus est brachijs seu femoralibus plene tectus. Nunquam vtuntur toga aut collobio, sed nec caputio vnde nec per aspectum indumentorum potest haberi differentia inter virum et mulierem innuptam. Sed nupta (vt supra dictum est) gestat per aliquod tegumentum in capite formam pedes viri.

Nubit illic vir quotquot placet mulieribus, vt nonnulli habeant decem vel duodecim vxores aut plures. Nam quisque maritus iungitur licenter cuilibet mulieri, exceptis matre, et amita, sorore, et filia. Sicut viri equitant, tendunt, et currunt per patriam pro negotijs sic et mulieres, quoniam et ipse operantur omnia fere artificia mechanica sicut pannos et quicquid efficiter de panno, corio, sericoque, minantque carrucas, et vehicula, sed viri fabricant de ferro et de omni metallo, lapidibus atque ligno, nec vir nec mulier nobilis aut degener comedit vltra semel in die communiter. Multa nutriunt pecora sed nullos porcos, parum comeditur ibi de pane exceptis magnatibus et diuitibus, sed carnes edunt pecorum, bestiarum, et bestiolarum vtpote boum, ouium, caprarum, equorum, asinorum, canum, cattorum, murium, et rattorum, ius carnium sorbentes, et omnis generis lac bibentes.

Nobiles autem bibunt lac equarum, seu lamentorum, pro nobilissimo potu et pauperes aquam bullitam cum modico mellis, quia nec vinum ibi habetur, nec ceruisia confictur: et multi ac plurimi fontes consulunt in sua siti, per villas, et rura. Domus, et habitacula rotundae sunt formae, compositae et contextae paruis lignis, et flexilibus virgulis, ad modum cauearum quas nos facimus pro auiculis, habentes rotundam in culmine aperturam praestantem duo beneficia habitationi, quoniam et ignis quem in medio domus constituunt, fumum emittit, et pro aspiciendo lumen immittit. Intrinsecus sunt parietes vndique de filtro, sed et tectum filtreum est: has domus, dum locum habitandi mutare volunt, vel dum indiuitina expeditione procedunt, ducunt secum in plaustris quasi tentoria.

Multas superuacuas obseruant ceremonias, quia respiciunt in vanitates et insanias falsas: solem et lunam praecipue adorant, eisque frequenter genua curuant, et ad nouilunium, quicquid est magni estimant inchoandum.